Kontakt
+48 697 666 646

Separacja – alternatywa dla rozwodu?

Separacja – alternatywa dla rozwodu?

Separacja w polskim systemie prawnym jest w dalszym ciągu instytucją mało popularną. Tymczasem rodzi ona skutki prawne zbliżone do rozwodu, choć nie powoduje rozwiązania małżeństwa.

Regulacje dotyczące separacji

Zgodnie z art. 611 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację. Należy zauważyć, że przesłankami orzeczenia rozwodu jest trwały i zupełny rozkład pożycia, tymczasem w przypadkach w których orzekana jest separacja nie występuje cecha trwałości. Więcej na temat przesłanek rozwodowych można przeczytać TUTAJ.

Skutki orzeczenia separacji

Zgodnie z art. 614 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przechodząc do konkretnych uregulowań należy wskazać:

  1. powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej w przypadku, gdy istniał między nimi ustrój wspólności ustawowej lub umownej,
  2. wyłączenie domniemania pochodzenia dziecka od męża matki, jeżeli dziecko urodziło się po upływie 300 dni od kiedy separacja została orzeczona,
  3. możliwość dochodzenia alimentów na tych samych zasadach co przy rozwodzie (więcej na ten temat TUTAJ) – obowiązek ten nie wygasa z upływem 5 lat jak przy rozwodzie,
  4. ustanie obowiązków małżeńskich – ustaje obowiązek wspólnego pożycia czy dochowania wierności,
  5. ustanie obowiązku wspólnego rozstrzygania o istotnych sprawach rodziny,
  6. ustanie obowiązku przyczyniania się obojga małżonków do zaspokajania potrzeb rodziny, którą założyli przez swój związek,
  7. wyłączenie zastosowania art. 6801 kc zgodnie z którym, małżonkowie są najemcami lokalu, bez względu na istniejące między nimi stosunki majątkowe, jeżeli nawiązanie stosunku najmu lokalu mającego służyć zaspokojeniu potrzeb rodziny nastąpiło w czasie trwania małżeństwa; wspomniany przepis nie będzie miał zastosowania jeżeli umowa najmu została zawarta po orzeczeniu separacji,
  8. wyłączenie przepisów o powołaniu do dziedziczenia z mocy ustawy jeżeli została orzeczona separacja, a ponadto małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie separacji z winy tego małżonka, a żądanie było uzasadnione.

Mimo tego, że separacja rodzi podobne skutki do rozwodu nadal obowiązuje zakaz bigamii – a więc osoba pozostająca w separacji sądowej nie może ponownie zawrzeć związku małżeńskiego, a obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami trwa nadal.

W sprawach w których orzekana jest separacja sąd podobnie jak przy rozwodzie sąd rozstrzyga o winie w rozkładzie pożycia, o władzy rodzicielskiej o zajmowanym mieszkaniu przez strony, a także ewentualnie o podziale wspólnego majątku.

Sąd orzeka o zniesieniu separacji na zgodne żądanie małżonków, a z chwilą jej zniesienia ustają wszystkie jej skutki.

Procedura

Separacja może zostać orzeczona zarówno na żądanie jednego z małżonków (wówczas toczy się w postępowaniu procesowym), jak również na zgodny wniosek (wówczas toczy się w postępowaniu nieprocesowym). Jeżeli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może ograniczyć postępowanie do przyjęcia zgodnego oświadczenia stron.